Ötən həftə bölgələrdən birində qadınların meşədən qanunsuz böyürtkən yığımı ilə bağlı dövlət sərvətinin mənimsənilməsi maddəsi ilə cərimələnmə xəbəri viral oldu. Çox adam buna təəccüblənsə də ancaq yolumuz rayonlara düşəndə mövsümdə əli qabarlı qadın və gənclərin, xüsusilə uşaqların böyürtkən kollarında giləmeyvə dərib satmasının şahidi olmuşuq.
Çünki böyürtkən yay-payız mövsümündə yetişən kol bitkisidir ki, əkin və yetişməsində xüsusi olaraq insan əməyi yoxdur. Di gəl illərlə qalan bu kol bitkisinin yetişdirdiyi dadlı böyürtkənlərdən həm meyvə, həm mürəbbə, həm də kompout hazırlanır və dadına da söz olmaz. Maraqlıdır ki, tökülüb məhv olacaq, quşların yemi olacaq bu xırda giləmeyvələrin zəhmətkeşlər tərəfindən toplanıb satışında nə günah, nə qayda-qanun pozuntusu ola bilər ki? Qadın və uşaqlar, yaxud ehtiyaclı kişilər belə bölgələrdə səhərdən axşama qədər ağır zəhmətli işlərdə çalışıb gününə 15-20 manat məbləğində çörək pulu qazanır. Aylıq məvacib və təqaüdün daxil olmadığı kənd ailələrində 2-3 kiloqram , lap olsun 10 kiloqram giləmeyvə nə böyük qazancdır ki, onu da dövlət sərvətinin yağmalanması hesab edərək o məzlumları təbiətin verdiyi nemətdən də, üstəlik acımasız cərimənlə ilə də normal yaşamdan məhrum qoyulur.
Bu gün elə bir mənzərənin şahidi oldum ki, özüm də kədərləndim. 62 yaşlı tənha qadın 4 kiçik qabda kollardan böyürtkən toplamışdı. Üst başı toz, torpaq içində olan bu qadın bir neçə şəxsin yanında dayanıb böyürtkəni satmaq niyyətinin olduğunu dedi. Şəxslərdən biri onu xəbərdar etdi ki, böyürtkən toplamaq qayda pozuntusudur, ehtiyyatlı olsun. Bir digər qonşu isə səhər aparıb bazarda satmasını məsləhət gördü. Nəhayət gənc biri qiymətini soruşanda qadın “dörd kiçik vedrəyə 20 manat ödəsən bəsimdir” dedi. Kişi əl atıb cibindəki pulu sayanda 18 manat olduğunu dedi. Qadın dərhal razılaşıb böyürtkəni ona satdı. Baxmayaraq ki, səhər tezdən durub kəndbəkənd gəzən bu cür zəhmətkeş qadınlar əlləri kolların tikanından, ayaqları toz-torpaqdan miskin bir obrazda olur. Neft-qaz ölkəsinin vətəndaşı, anası, qadını, bacısı, gənci, uşağı axı niyə mövsüm bitkisi böyürtkəndən, ya digər giləmeyvədən toplayaraq qazandığı beş on manata görə yüz manatlarla ölçülən məbləğdə cərimə olunmalıdır? Nə üçün böyürtkən toplayan qoca nənə bunu qorxa-qorxa icra etməlidir? Axı onun yaşa görə almalı olduğu pensiyası normal yaşamına yetəcək qədər olmalıdır. Çox təəssüflər ki, son dövrlərdə bölgələrdə artan işsizlik, sosial-iqtisadi ayrı-seçkilik, əhalinin şəhərlərə axını əyan edir ki, bölgə insanı ciddi ehtiyac içindədir, bölgə insanı ciddi əmək fəaliyyəti ilə məşğul ola bilmir. Sovet dövründəki zavod və fabriklər, sexlər, emal müəssisələri işləmir. Əhali ötən 35 ildə çox çətinliklə, çox zülümlə dolanır. Hətta çoxlu sayda insanlar digər bölgə və kəndlərə günəmuzd işlərdə çalışmağa gedir, fəhləlik edir. Xüsuilə çörəyi bir qarış pay torpaqlarından çıxan vətəndaşlar daha çox öhdəliyə sahib olur. Bank hesabına borcla illik əkin təsərrüfatını yaşadan kəndli bir tikə çörəyini min məşəqətlə qazanır. O kəndli indi əlini torpağındakı böyürtkənə uzatdığı üçün niyə cərimələnməli, lağ və gülüş obyektinə çevirlməlidir. Bu 21-ci əsr Azərbaycan ölkəsi üçün yolverilməz haldır. Ölkənin sərvəti həm də bu xalqındır. Ancaq biz bunun əksini görür, ölkədə məmurların, millət vəkillərin və onların əlaltıların yaşadığının şahidi oluruq. Ancaq ölkə başçısı göstəriş verir ki, onun vəzifəyə təyin etdiyi məmurlar xalqa, vətəndaşlara xidmət etməlidir, onlar isə öz ailəsi, nəsli və ətrafı üçün yaşayıb yaşadır.
Sonra da varlığı, yaşamı, həyat tərzi, ehtiyacı illərlə unudulan kəndlinin əli giləmeyvəyə uzananda cərimə ilə yada salırlar ki, dövlət sərvətinə toxunmaq olmaz. Bəs o dövlət sərvəti nə vaxt xalqa gəlib çatacaq?! Onu xalqdan uzaq tutanlar nə vaxt cərimlənəcək, nə vaxt cinayət məsuliyyətinə cəlb olunacaq?
Odur ki, bölgələrdə əhalinin yaşamı ilə maraqlanıb, yeni və çoxlu iş yerləri, məşğulluq yaratmalı və əhalinin güzaran və sosial durumu ilə maraqlanmaq lazımdır. Yoxsa ki, hər gün məbləğini artırıb cəza mexanizmi kimi, ancaq qazanc olaraq düşündüyünüz cərimələri yox.
ATATV.AZ saytının təsisçisi, baş redaktor Rasafil Bayramov