Süni intellektin inkişafı yalnız iş yerlərini məhv etmir, eyni zamanda tamamilə yeni peşə sahələri yaradır. Qlobal tendensiyalara paralel olaraq, Azərbaycanda da gələcəyin perspektivli sahələri formalaşmaqdadır:

Məlumat analitikası və Data Science: Məlumatın toplanması, emalı və ondan strateji qərarların çıxarılması bütün sahələr üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Kibertəhlükəsizlik: Bütün sistemlərin rəqəmsallaşdığı bir dünyada məlumatların mühafizəsi ən vacib təhlükəsizlik məsələsinə çevrilir.

Prompt mühəndisliyi və Sİ mütəxəssisliyi: Süni intellekt modellərini doğru yönləndirən, onları sahəvi ehtiyaclara uyğunlaşdıran kadrlar.

Biotexnologiya və genetik mühəndislik: Səhiyyə və kənd təsərrüfatında texnologiyanın tətbiqi.

Ekoloji mühəndislik və bərpa olunan enerji: "Yaşıl keçid" kontekstində Azərbaycan üçün xüsusilə aktual olan sahə.

Ancaq ən vacib məqam budur: Süni intellekt emosional intellekti, dərin yaradıcılığı, etik mühakiməni və mürəkkəb insan münasibətlərini əvəz edə bilmir. Empatiya tələb edən psixologiya, pedaqogika, strateji idarəetmə, incəsənət və sosial iş kimi sahələr öz dəyərini qoruyub saxlayacaq, hatta daha da yüksəldəcəkdir.

Gənclər İxtisas Seçimində Nəyə Diqqət Etməlidir?
Sabahın əmək bazarında uğur qazanmaq istəyən Azərbaycan gəncliyi ixtisas seçimində köhnəlmiş stereotiplərdən (yalnız "hüquqşünas", "həkim" və ya "mühasib" olmaq təfəkküründən) uzaqlaşmalıdır.

Hibrid bacarıqlar formalaşdırın: Gələcəyin mütəxəssisi yalnız bir sahəni bilən şəxs deyil. Məsələn, hüquqşünas texnologiya hüququnu və kiber-etikayı bilməli, həkim süni intellekt diaqnostika alətləri ilə işləməyi bacarmalıdır.

"Soft Skills" (Yumşaq bacarıqlar) inkişaf etdirin: Tənqidi düşüncə, mürəkkəb problemlərin həlli, uyğunlaşma qabiliyyəti (adaptasiya), komanda işi və liderlik kimi keyfiyyətlər alqoritmlər tərəfindən kopyalanması ən çətin olan xüsusiyyətlərdir.

Ömürboyu təhsil prinsipini mənimsəyin: Bir dəfə alınan ali təhsil 30 illik karyera üçün bəs etməyəcək. Gənclər hər zaman özlərini yeniləməyə, onlayn kurslar və sertifikasiyalar vasitəsilə yeni alətləri öyrənməyə hazır olmalıdırlar.

Süni intellekt Azərbaycanın əmək bazarı üçün həm böyük bir çağırış, həm də misilsiz bir imkandır. Əgər biz avtomatlaşdırmanı işsizlik təhlükəsi kimi deyil, məhsuldarlığı artırmaq və insan potensialını daha yaradıcı sahələrə yönəltmək vasitəsi kimi görsək, bu keçid milli inkişafa təkan verəcək.

Dövlət, təhsil müəssisələri və özəl sektor əməkdaşlıq edərək təhsil sistemini rəqəmsal dövrün tələblərinə uyğunlaşdırmalı, gənclər isə dəyişən dünyaya çevik uyğunlaşmaq üçün öz üzərlərində fasiləsiz işləməlidirlər. Gələcək süni intellektdən qorxanların deyil, onunla əməkdaşlıq etməyi bacaranların olacaq.


Yeganə Qəhrəmanova
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,, ADPU-nun dosenti,
Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin həmsədri,
ATA tv.az Xəbər Portalı baş direktorunun l müavini