İnsan dünyaya gəldiyi gündən həyatın mənasını anlamağa çalışır. Böyüdükcə özünü və ətrafındakı insanları tanıyır, yaşadıqlarından nəticə çıxarır. Zamanla anlayır ki, düşüncəsi ilə həyatdakı mövqeyi bir-birinə uyğun gəlməlidir. Çünki sözlər düşüncəni, əməllər isə insanın əsl kimliyini göstərir.
Bəzən insan ədalətdən danışır, amma özü haqsızlığa yol verir. Dürüstlüyü müdafiə edir, lakin həqiqətlə üzləşəndə susur. Məhz belə məqamlarda sözlə əməl arasındakı fərq insanın həqiqi xarakterini üzə çıxarır.
İnsanın dəyəri tutduğu vəzifə, qazandığı var-dövlət və ya cəmiyyətdəki nüfuzu ilə ölçülmür. Əsl dəyər onun zəifə münasibətində, haqqı qorumasında və heç kimin görmədiyi məqamlarda belə düzgün seçim etməsindədir.
Həyat insanı müxtəlif sınaqlardan keçirir. Dostluq sədaqətlə, etibar dürüstlüklə, güc isə məsuliyyətlə sınağa çəkilir. İnsan səhv edə bilər, lakin əsas məsələ səhvini etiraf etmək, nəticələrini qəbul etmək və onu düzəltməyə çalışmaqdır.
Vicdan insanın özünə verdiyi ən çətin sualların cavabıdır. Heç kim görmədikdə də doğru olanı seçmək, başqasının haqqını tapdalamamaq və haqsızlıq qarşısında susmamaq mənəvi məsuliyyətin göstəricisidir.
Güclü olmaq zəifi əzmək deyil, ədaləti müdafiə etməkdir. Rəhbərlik etmək yalnız səlahiyyət sahibi olmaq deyil, insanlara qarşı ədalətli davranmaqdır. Bağışlamaq zəiflik, haqqı tələb etmək isə düşmənçilik deyil.
İnanclı insan üçün həyat yalnız maddi qazancdan və gündəlik qayğılardan ibarət deyil. Axirət inancına görə, insan dünyada etdiyi əməllərə görə cavab verəcək. Bu düşüncə hər kəsi öz davranışlarını qiymətləndirməyə çağırır: Kiminsə haqqını tapdalamışammı? Səlahiyyətimdən düzgün istifadə etmişəmmi? İmkanım olduğu halda ehtiyacı olana kömək etmişəmmi?
İnsan dünyadan köçəndə arxasında yalnız mal-mülkünü və vəzifəsini qoymur. Etdiyi yaxşılıqlar, insanlara münasibəti, qırdığı qəlblər və cəmiyyətə verdiyi töhfələr də onun həyatının izləridir.
Zaman keçir, vəzifələr dəyişir, maddi imkanlar əldən çıxa bilər. Lakin insanın əməllərinin başqalarının həyatında yaratdığı təsir uzun müddət yaşayır. Buna görə də insan yalnız bu gün qazandıqlarını deyil, sabah vicdanı qarşısında necə dayanacağını da düşünməlidir.
Hər bir insan özünə sual verməlidir: Düşüncəm əməllərimlə uyğun gəlirmi? Sözümə əməl edirəmmi? Haqqı qoruyurammı? Başqalarına ədalətlə yanaşırammı?
NƏTİCƏ: İnsanın həqiqi mövqeyi sözləri ilə deyil, həmin sözlərin arxasında dayanan əməllərlə müəyyənləşir. Düşüncə vicdanla, söz əməl ilə, mövqe isə məsuliyyətlə uzlaşmalıdır. İnsan həm cəmiyyət, həm öz vicdanı, həm də dini inancına görə axirət qarşısında məsuliyyət daşıdığını unutmamalıdır.

AYNURƏ ULDUZ
TEYMUROVA

ATA- TV. az, AZAD -TV.az
baş redaktorunun birinci müavini