Türk dövlətlərinin hərbi sahədə əməkdaşlığı genişlənir. Azərbaycanda "Birliyin Gücü - 2026" devizi altında Özbəkistan və Türkiyə hərbçilərinin də iştirakı ilə təlimlər keçirilir.

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatına əsasən, üç mərhələdən ibarət olan təlim Azərbaycan Ordusunun Qarabağ iqtisadi rayonunda yerləşən "Qızılqaya" Təlim Mərkəzində, Naxçıvan Muxtar Respublikasında yerləşən "Qarabağlar" Təlim Mərkəzində, eləcə də Xəzər dənizinin Azərbaycana aid akvatoriyasında yerləşən "Böyük Zirə" təlim rayonunda təşkil olunacaq.

Bildirilib ki, şəxsi heyət, döyüş texnikaları, dəniz və aviasiya vasitələrinin, eləcə də pilotsuz uçuş aparatlarının cəlb edilməsi ilə icra ediləcək təlimin əsas məqsədi birgə əməliyyatlara hazırlıq səviyyəsinin artırılması, qoşunların koordinasiyasının və təlim prosedurlarının standartlaşdırılması, eləcə də bölmələrin yeni döyüş imkanlarının təkmilləşdirilməsidir.

Təlimdə iştirak etmək məqsədilə hər iki ölkənin Silahlı Qüvvələrinin şəxsi heyəti və aviasiya vasitələri ölkəmizə gəliblər.

Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, Azərbaycan Ordusunun bir qrup hərbi qulluqçusu 2024-cü ilin fevralında Özbəkistanın Daşkənd vilayəti ərazisində "Dağ rəhbəri" kursunda iştirak edib.

Müasir dünyamızda silahlı münaqişələr, müharibələr, iğtişaşlar, dövlətin, dövlətçiliyin əleyhinə tuşlanan müxtəlif təmayüllü fəaliyyətlər, ekstremist hərəkətlər, terror, təhlükəsizliyi, ərazi bütövlüyünü, sabitliyi, əməkdaşlığı təhdid edən başqa hadisələr baş verir.

Bu kimi olaylar Türk dövlətlərinin mənafe və maraqlarının, regional, qlobal miqyasda əməkdaşlıqlarının təmin olunmasının vacibliyini gündəliyə gətirir.

Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin yerləşdiyi bölgələr yeraltı, yerüstü sərvətlərlə zəngindir. Bu isə bölgədənkənar dövlətlər və şirkətlər üçün cəlbedicidir. Xarici iqtisadi-ticarət maraqların təmin olunması üçün regionda sabitliyin olması və təhlükəsizliyin təmin edilməsi vacibdir. Başqa sözlə, riskli ölkələr və bölgələrlə bu istiqamətdə əməkdaşlıq ya edilmir, ya da bu, qismən baş verir.

Ona görə də Türkiyə, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyanın təhlükəsizliyi, Türk dövlətlərindən daha çox asılıdır. TDT-nin təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində tədbirlərinə regiondakı başqa ölkələrin də qoşulması həm də onların əmin-amanlıqda yaşamasını təmin edər.

Hadisələr göstərir ki, təhlükəsizliyin təmin olunmasında və müdafiə məsələlərində regional dövlətlərin birlik nümayiş etdirmədikləri halda arzuedilməz vəziyyət yarana bilir. Belə şərait həm də qlobal təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın təminini çətinləşdirir. Deməli, TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik və müdafiə sahələrində əməkdaşlığı, onu genişləndirməsi həm də qlobal əhəmiyyət daşıyır. Bu, ölkələrin ərazisinə kənar müdaxilələrin qarşısını almaqda, terrora, başqa belə cinayətlərə qarşı birgə mübarizədə də tələb olunan şərtlərdəndir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ötən ilin payızında Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət Başçıları Şurasının Qəbələ şəhərində keçirilən 12-ci Zirvə Görüşündə təhlükəsizliyin təmin olunmasında əməkdaşlıqla bağlı məsələdən də bəhs edib. Dövlət başçısı qurumun işlək orqan kimi fəaliyyətinin gücləndirilməsi və təşkilat işinə dəstək məqsədilə Azərbaycanın TDT Katibliyinin hesabına iki milyon dollar məbləğində ianə köçürdüyünü bildirib.

O, daxili siyasi və iqtisadi sabitlik, əhəmiyyətli geostrateji mövqe, müsbət demoqrafiya və gənc əhali, nəqliyyat-logistika sahəsində böyük imkanlar, təbii resurslar, habelə hərbi və hərbi-texniki sahədə artan potensialını nəzərdə alaraq TDT-nin qlobal arenada vacib aktora çevirdiyini də vurğulamışdı.

Azərbaycan Prezidenti bu çərçivədə Türkiyə ilə dərin əməkdaşlığın mövcudluğunu vurğulayaraq 2024-2026-cı illərdə Türkiyə ilə birgə 25-dən artıq ikitərəfli və çoxmillətli hərbi təlimlər keçirildiyini xatırlamışdı.

İlham Əliyev bir il öncə , TDT ölkələri arasında hərbi, müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində geniş əməkdaşlığı nəzərə alaraq 2026-cı ildə Azərbaycanda Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsini təklif etmişdi. Çünki hərbi güc olmadan dövlətin müstəqilliyi və təhlükəsizliyinin təmini mümkünsüzdür. Bu sahədə TDT ölkələrinin fəaliyyətinin birləşməsi xarici təhdidlərin qarşısının alınmasında mühüm sayılar.

Azərbaycan torpaqlarını Ermənistanın işğalından azad etmiş dövlətdir. Dövlətimiz və dövlətçiliyimiz davamlı olaraq təhdid və yabanı, çeşidli ideoloji fikirlərin təzyiqləri ilə üzləşir. Türkiyə də davamlı olaraq terror təhlükəsi, ərazi bütövlüyü və suverenliyinin təhdidi ilə mübarizə aparır. Cümhuriyyət "Terrorsuz Türkiyə" təşəbbüsü ilə terroru tamamilə bitirmək, milli həmrəyliyi və sosial inteqrasiyanı gücləndirmək məqsədi daşıyan tarixi siyasi və hüquqi prosesi başladıb. Ölkə parlamentində "Milli həmrəyliyin və sosial inteqrasiyanın gücləndirilməsi haqqında" 12 maddəlik qanun layihəsi qüvvəyə minib.

Orta Asiya ölkələri də sovetlər dağıldıqdan sonra müxtəlif silahlı ekstremist qruplara qarşı mübarizə aparıblar. Region ölkələrinin vətəndaşları İŞİD, əl-Qaidə kimi terror qruplarının tərkibində döyüşüblər, fəaliyyət göstəriblər.

Bu kimi amillər TDT ölkələrinin təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq etməsini şərtləndirir. Təkcə Azərbaycan indiyə qədər TDT ölkələrinin iqtisadiyyatına 20 milyard dollardan çox vəsait qoyub. Bununla yanaşı, Azərbaycan Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstanla birgə sərmayə fondları yaradıb.

Türkiyə, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya (Türküstan) iqtisadi sahədə əməkdaşlığı genişləndirir. Bu istiqamətdə həyata keçən və reallaşacaq yeni layihələrin təhlükəsizliyi də günün əsas məsələlərindən sayılır.

TDT-nin varlığı, bu qurumun yaranması regional miqyasda olduğu qədər qlobal əhəmiyyət də daşıyır. Türk dövlətləri sülh və əməkdaşlığı vacib amili sayır. Onun reallaşması isə təhlükəsizliyin təmin olunması və hərbi gücdən asılıdır.

Azərbaycan, Özbəkistan və Türkiyə hərbçilərinin manevrləri təşkilat ölkələrinin ortaq təlimlər keçirməsi, birgə əməkdaşlıq üçün nümunə ola bilər. Bu, TDT-nin hərbi blok kimi də regional və qlobal miqyasda sülhün, təhlükəsizliyin təmini istiqamətində çıxış etməsinə şərait yaradar.(Report)