Payızın sərt nəfəsi dağlara dolanda, hər düşən yarpaq bir ömrün xəzanını xatırladanda, bəzi adlar əbədi olaraq zamanın üzərinə işıq kimi yazılır. Vüsal Vəliyev adı da məhz o işıqlı əbədiyyət ünvanlarından biridir. O, sadəcə bir zabit, bir hərbçi deyil; illərlə içində böyütdüyü Vətən sevgisini son nəfəsində Şuşanın azadlığına pay verən bir qəhrəmanlıq abidəsidir.

Şərurun Dizə kəndindən başlayan ömür yolu hərbi nizam-intizamla, Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyin və Ali Hərbi Məktəbin sərt yollarından keçərək Murovun dumanlı zirvələrinə, Şuşanın sıldırımlı qayalarına uzandı. O, uşaqlığını mənfur düşmənin mərmi səsləri altında keçirmiş, içindəki yurd həsrətini illər sonra polad iradəyə çevirmişdi. Polad Həşimov kimi əfsanəvi sərkərdələrin ocağından bəslənən, "mən əsl generalın tələbəsiyəm",- deyən Vüsal üçün hərb sənəti peşə deyil, müqəddəs bir iman idi.

O, hər məzuniyyətə gələndə anasına verdiyi sözləri heç zaman unutmamışdı: "Torpaqlarımızı mütləq alacağıq, Ana! Səni Şuşaya, oradan Kəlbəcərə, İstisuya aparacağam. Oradakı bulaqlar min bir dərdin dərmanıdır...". Amma taleyin qisməti bu arzunu daha uca bir zirvəyə - əbədiyaşarlıq zirvəsinə daşıdı. O, təkcə Anasını deyil, bütün Azərbaycanı öz şücaəti ilə işıqlandırdı. Müharibənin ilk günündən ön cəbhədə – Murovda, Göygölün Toğanalı kəndi istiqamətindəki “Şimşək” mövqelərində ölümün gözünə dik baxdı. Yaralı ola-ola döyüş meydanını tərk etməyən, öz həyatını təhlükəyə ataraq döyüş yoldaşını yeddi kilometr çiynində daşıyaraq xilas edən bir igid idi o. Onun üçün "geri çəkilmək" sözü lüğətdən silinmişdi. Yoldaşları yaralı ola-ola döyüş meydanını tərk etmədiyini hər dəfə qürurla dilə gətirirlər. Şəhidin zabit yoldaşı Qəzənfər Dünyamalıyev "Bu gün həyatda olmağımı Vüsala borcluyam,- deyir,- yaralansa da, heç vaxt geri çəkilmədi, həmişə irəli, ardımca dedi".

Mayor Vüsal Vəliyev hərbi xidmət dövründə "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi", "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalları, "Əfqanıstanda sülhməramlı missiyaya görə" medalı ilə təltif edilib.

Ancaq bu qəhrəmanlığın arxasında insanı dərindən sarsıdan dözülməz bir nisgil, dastanlara sığmayacaq qədər ağır bir dram də yatırmış.

Vüsalın müharibədə itkin düşməsi xəbəri ocağa düşən ilk köz oldu. Atasının üç günlük körpə ikən İkinci Dünya müharibəsində itkin düşməsinin yarası hələ də qəlbində qaysaq bağlamamış İslam Ata bu xəbərdən qovruldu, ürəyinə qor doldu. Tarix təkrar olunurdu... Ata ömrü boyu yaşadığı o ağır itkinlik acısının bənzərini oğlunda ikinci dəfə yaşadı. Ürək bu dəhşətli yükə, bu sonsuz nigarançılığa tab gətirmədi – oğlunun xəbərini gözləyə-gözləyə, tikməyi arzuladığı evin dirrik yerində, həyatla vidalaşdı. Vüsalın şəhidliyindən xəbərsiz ürəyi sızıldayan Ata oğul həsrəti ilə evindən-ocağından köçüb getdi...

Və o gün gəldi çatdı... Noyabrın 9-u...

Ana ürəyi hər şeyi hiss etmişdi. Evə sanki od düşmüşdü. Qapıya qonan sinəsi yaralı ağ göyərçin, bəlkə də, Vüsalın sülhsevər ruhunun bu dünyaya son baxışı idi. İllərdir toyunu gözlədikləri nişanlı oğul ata ocağına bu dəfə bəy paltarında deyil, şəhidlik köynəyində qayıtdı. Atası artıq yox idi, amma Anası qəhrəman övladının tabutu önündə göz yaşı tökmək əvəzinə, evini toy evi kimi bəzədi, yoluna qırmızı xalça sərdi: "Vətənini yarından, anandan çox sevdin, Vüsalım!" – deyərək bağrına basdı oğlunu.

Vüsal Vəliyev sevib-seçdiyi, hər qarışını canından əziz bildiyi Şuşada – o uca zirvədə əbədiyyətə qovuşdu. Şəhidliyə yüksəldikdən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev cənablarının 2020-ci il 15 dekabr tarixli Sərəncamına əsasən "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif olundu. O, adını tarixə qızıl hərflərlə yazdı: Vətənin bütövlüyü uğrunda canından keçən, atalı-oğullu bir ömrü bu torpağa qurban verən əbədi bir qəhrəman kimi.

Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz! Ruhun şad olsun, Şuşa fatehi Mayor Vüsal Vəliyev! Sənin və sənin kimi igidlərin uyuduğu torpaq hər zaman azad, müqəddəs və uca olacaq!

Bu gün Sən sadəcə bir şəhid deyil; atalı-oğullu bir tarixin, torpağa bağlanmış sarsılmaz iradənin simvolusan. Sənin və sənin yolunla gedən qəhrəmanların xatirəsi hər zaman uca tutulacaq.

Yeganə Qəhrəmanova

ADPU-nun dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,

Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin həmsədri,

İctimai Xəbər Agentliyi və ATA TV-nin direktoru