Müasir meqapolislərin ən böyük bəlası nədir? Şübhəsiz ki, saatlarla davam edən nəqliyyat sıxlığı, havaya sovurulan zərərli qazlar və bu sıxlıqda itirilən dəyərli vaxt. Hər gün səhər və axşam saatlarında kilometrlərlə uzanan avtomobil növbələri insanlarda yalnız gərginlik yaratmır, həm də yaşadığımız şəhərlərin ekoloji tarazlığını ciddi şəkildə pozur. Lakin bu düyünü açmaq üçün möcüzəvi bir texnologiyaya ehtiyac yoxdur. Cavab çox sadədir və artıq çıxış yolu küçələrimizdə bizi gözləyir: skuter və velosipedlər.
Son illərdə mikromobillik vasitələri sadəcə bir əyləncə və ya istirahət aləti olmaqdan çıxıb, şəhər nəqliyyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilməkdədir. Avtomobilin 1 saatlıq məsafəni tıxacda qət etdiyi bir vaxtda, eləcə də qısa məsafələrə yürüş zamanı skuter və velosipedlər vaxta qənaətin ən effektiv yoludur. İki təkərli bu nəqliyyat vasitələri insanlara sərbəst hərəkət azadlığı bəxş edir.
Məsələ yalnız sürət və vaxtda da deyil. Ətraf mühitin mühafizəsi müasir dövrün ən kritik çağırışlarındandır. Karbonun zəhərini sıfıra endirən bu alternativ vasitələr şəhər havasının təmizlənməsinə birbaşa töhfə verir. Hər dəfə avtomobil açarını bir kənara qoyub velosiped pedallarını fırlatdıqda və ya skuterə əyləşdikdə, gələcək nəsillərə daha təmiz bir səma miras qoymuş oluruq.
Bundan əlavə, velosiped sürmək insan sağlamlığı üçün əvəzolunmaz faydalara malikdir. Müasir oturaq həyat tərzinin gətirdiyi xəstəliklərlə mübarizədə gündəlik 20-30 dəqiqəlik velosiped yürüşü fiziki formanı qorumağa, ürək-damar sistemini möhkəmləndirməyə və gündəlik stresi azaltmağa kömək edir.
Əlbəttə, bu keçidin tam və təhlükəsiz baş tutması üçün şəhər infrastrukturu da addım-addım dəyişməlidir. Ayrılmış xüsusi velosiped yollarının genişləndirilməsi, təhlükəsizlik qaydalarına riayət olunması və yol hərəkəti iştirakçılarının bir-birinə qarşılıqlı hörməti bu mədəniyyətin formalaşmasında əsas rol oynayır.
Gələcəyin şəhəri yalnız hündürmərtəbəli binalardan və geniş asfalt yollardan ibarət deyil. Gələcəyin şəhəri — rahat nəfəs alınan, səs-küysüz və insan yönümlü məkan deməkdir. İki təkər üstündə atılan hər bir addım bizi bu arzulanan gələcəyə bir addım da yaxınlaşdırır. Ona görə də skuter və velosipedlərdən istifadəni günün tələbi kimi genişləndirməliyik.
Yeganə Qəhrəmanova
ADPU-nun dosenti,
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,
Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin həmsədri,
ATA TV-nin direktoru