• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video

Bünövrəsi öz dilimizdə qoyulmayan təfəkkür: Uşaqlarımız orta məktəbdə niyə məhz ana dilində təhsil almalıdır?

Gündəm / İqtisadiyyat

14-09-2026, 20:44

Bünövrəsi öz dilimizdə qoyulmayan təfəkkür:  Uşaqlarımız orta məktəbdə niyə məhz ana dilində təhsil almalıdır?

Müasir dünyada övladına bir neçə xarici dil öyrətmək arzusu hər bir valideyn üçün təbiidir. Lakin son illərdə Azərbaycan cəmiyyətində narahatlıq doğuran bir təmayül müşahidə olunur: uşaqların ibtidai təhsildən etibarən ana dili əvəzinə xarici dilli bölmələrə (xüsusən rus və ya ingilis) üstünlük verilərək yönəldilməsi. Zahirən "prestijli" və geniş perspektivli görünən bu seçim, əslində uşağın zehni, psixoloji və milli inkişafında dərin çatların yaranmasına səbəb olur.

Elmi tədqiqatlar göstərir ki, dil sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil, insanın düşünmə mexanizmidir. Uşaq dünyanı, riyazi məntiqi, mənəvi dəyərləri ilk növbədə, ana dilində dərk edir. Bünövrəsi sağlam olmayan, öz ana dilində tam formalaşmayan təfəkkürün üzərində qurulan xarici dil biliyi uşağı dərin analitik düşüncədən uzaqlaşdırıb səthi əzbərçiliyə yönəldir. Uşaq doğma dilində hisslərini, fikirlərini tam ifadə edə bilməyəndə, öz daxili dünyası ilə ətraf mühit arasında psixoloji ziddiyyət yaradır.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev ana dilinin dövlətçilik və milli varlıq üçün nə dərəcədə müqəddəs olduğunu bu sözlərlə bəyan etmişdi: “Millətin milliliyini saxlayan onun dilidir. Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi yaşaması, möhkəmlənməsi və inkişaf etməsi də bizim nailiyyətlərimizdən biridir. Bu, təkcə dil məsələsi deyil, həm də azərbaycançılıq məsələsidir”. Ulu Öndərin də vurğuladığı kimi, təhsilin ana dilində olması təkcə bir dərs prosesi deyil, milli kimliyin, azərbaycançılıq məfkurəsinin gələcək nəsillərə ötürülməsi məsələsidir. Öz dilində oxuyub-yazmayan, öz ədəbiyyatını, tarixini doğma dildə hisslərindən keçirməyən övladın gələcəkdə öz köklərinə bağlı bir vətəndaş kimi yetişməsi çətinləşir.

Məsələnin digər tərəfi isə xarici dil öyrənməyin metodikası ilə bağlıdır. Xarici dili öyrənmək zəruridir, lakin bu, ana dilinin hesabına baş verməməlidir. Prezident İlham Əliyev də dəfələrlə bu məsələnin strateji əhəmiyyətini qeyd edərək bildirmişdir: “Çox dil bilmək yaxşıdır, mən də bunun tərəfdarıyam. Amma biz öz dilimizi qorumalıyıq. Biz xalq kimi, millət kimi öz dilimizi qorumasaq, onda yavaş-yavaş bizim milli kimliyimiz də sarsıla bilər”. Dövlət başçısının bu xəbərdarlığı hər bir valideyn və pedaqoq üçün bələdçi olmalıdır. Uşaq öz ana dilini akademik səviyyədə, təmiz və səlis mənimsədikdən sonra ikinci və ya üçüncü dili çox daha rahat və keyfiyyətli şəkildə öyrənə bilir.

Nəticə etibarilə, uşağı orta məktəbdə ana dilində oxutmaq onu dünyadan təcrid etmək deyil, əksinə, ona dünyanı dərk etmək üçün sağlam bir kök, möhkəm bir özül verməkdir. Kökü öz torpağında və dilində olan ağac hər cür küləyə davam gətirdiyi kimi, ana dilində mükəmməl təhsil alan uşaq da gələcəkdə hansı xarici dili öyrənirsə öyrənsin, öz milli mənliyini korlamadan beynəlxalq aləmdə uğur qazana biləcəkdir.

Yeganə Qəhrəmanova

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,, ADPU-nun dosenti,
Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin həmsədri,
ATA tv.az Xəbər Portalı baş direktorunun l müavini

Paylaş:
Digər xəbərlər

Gündəm / Cəmiyyət

22-08-2026, 13:09

İnsanın içindəki sonsuz məhkəmə: Hötenin "Faust"u və Hüseyn Cavidin "İblis"i - Adəm İsmayıl BAKUVİ

Gündəm / Cəmiyyət

27-08-2026, 12:02

Mehriban Əliyevanın Azərbaycan Təhsilinə və Ana Dilinə Baxışı: Bilikdən milli düşüncəyə, sözdən gələcəyə uzanan yol

Cəmiyyət

26-08-2026, 16:56

Bu gün Beynəlxalq Azərbaycan Muğamı Günüdür

Araşdırma / Gündəm

28-08-2026, 10:29

Sosial media dövründə ana dilimizi necə qoruyaq?

Araşdırma

2-09-2026, 10:57

Sosial media və yaşıl gələcək: 1 insan + 1 dəyişiklik

Araşdırma
Azərbaycanda artan işsizlik və formal keçirilən əmək yarmarkaları...
Mehriban Əliyeva sosial şəbəkə hesabında Konstitusiya Günü münasibətilə paylaşım edib
EVLƏRDƏ KOMPÜTERLƏRİN UÇOTU: STATİSTİK ARAŞDIRMA, YOXSA ŞƏXSİ HƏYATA MÜDAXİLƏ?
AZƏRBAYCANA 85,9 MİLYON DİRİ HƏŞƏRAT İDXAL EDİLİB – BU CANLILAR KİMİN SİFARİŞİ İLƏ GƏTİRİLİB VƏ HARADA İSTİFADƏ OLUNUR?
Azərbaycandan Ukraynaya 1,5 milyon dollarlıq elektrik avadanlıqlarından ibarət humanitar yardım çatdırılıb
NATƏMİZLİKDƏN TƏMİZLİYƏ GEDƏN YOL: XOCASƏNDƏ ATA-TV.az VƏ AZAD-TV.az-ın SƏSİ HƏR ZAMANKI KİMİ EŞİDİLDİ!
Hadisə
Сегодня, 15:34
Bakıda obyektdə yanğın baş verib
Сегодня, 09:15
Dövlət sərhədini pozmağa cəhd edən "paratrike" uçuş aparatı zərərsizləşdirilib
14-11-2026, 16:01
Ramanada avtomobildən 6 min manat oğurlamaqda şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
14-11-2026, 14:58
Sumqayıtda beş avtomobil toqquşub, xəsarət alanlar var
14-11-2026, 09:55
Füzulidə avtoqəza olub, 3 nəfər ölüb, 4-ü xəsarət alıb
13-11-2026, 17:08
Bakıda kafedə insident olub, saxlanılanlar var
Son xəbərlər
  • Сегодня, 18:52
    "Reuters": 38 ölkə Ukraynada nüvə qəzası riskinin artdığı barədə xəbərdarlıq edib
  • Сегодня, 18:22
    Azərbaycan və Böyük Britaniya regional təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib
  • Сегодня, 17:34
    Ukraynada müharibənin atəşkəsdən başlayan həlli – torpaq güzəşti, NATO-ya üzvlük avantürası
  • Сегодня, 16:57
    Azərbaycanda bəzi ərazilərdə sabah güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
  • Сегодня, 16:07
    Deputat rus dilində təhsilin dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilməsinin dayandırılmasını təklif edib
  • Сегодня, 15:34
    Bakıda obyektdə yanğın baş verib
  • Сегодня, 14:34
    Kreml: Krım körpüsünə dəyən ziyan qiymətləndirilir
  • Сегодня, 14:05
    Növbəti "Yüksəliş" müsabiqəsi üçün bir milyon manat ayrılır - Sərəncam
  • Сегодня, 13:52
    DEPUTAT XALQIN SƏSİDİR, XALQIN DƏRDİNƏ ŞƏRİK OLMALIDIR!
  • Сегодня, 13:28
    Sabah hava yağmursuz olacaq
  • Сегодня, 13:03
    Prezident hüquqi şəxslərin elektron satınalma müqavilələrini təsdiq edib
  • Сегодня, 11:53
    İlmələrdən dünyaya uzanan yol: 16 noyabrın mənəvi kodu
  • Сегодня, 11:51
    İlmələrdəki yaddaş: keçmişin mirası, muzeylərdəki izimiz və gələcəyə məsuliyyətimiz
  • Сегодня, 11:49
    2027-ci il büdcəsi müzakirəyə çıxarıldı – Gəlirlər və xərclər
  • Сегодня, 11:04
    Ombudsman Ağstafadakı partlayışa görə çağırış etdi
  • Сегодня, 10:25
    Şahdağa 20 sm, Qrızda 14 sm qar yağıb
  • Сегодня, 09:36
    FT: ABŞ, Çin və Rusiya liderlərinin görüşü razılaşdırılmış gündəlik olmadan keçəcək
  • Сегодня, 09:15
    Dövlət sərhədini pozmağa cəhd edən "paratrike" uçuş aparatı zərərsizləşdirilib
  • Вчера, 20:33
    Kozettanın pozulan hüquqları, yoxsa dərsliklərin bərbad durumu?
  • Вчера, 18:43
    Tarix, hüquq və qardaşlıq zənciri: Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin azadlıq və mübarizə salnaməsi
  • Вчера, 15:00
    HƏMAS-ın "Rəfah" briqadasının komandiri öldürülüb
  • Вчера, 14:45
    Rəşad Məcidə ağır itki – Anası Yavər xanım vəfat etdi
  • Вчера, 14:30
    Azərbaycan paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin Dövlətinin yaradılmasını dəstəkləyir
  • Вчера, 14:00
    Rəsmi Tehran: İran mövqeyindən yaxşı xəbərdar olan Rusiya və Çinlə sıx əlaqə saxlayır
  • Вчера, 13:30
    Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik edib
  • Вчера, 13:00
    Sabah Azərbaycanda intensiv yağış yağacaq, güclü külək əsəcək
  • Вчера, 12:19
    17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günü: Azadlığa aparan mübarizənin tarixi
  • Вчера, 12:00
    Azərbaycan XİN Fələstini təbrik edib
  • Вчера, 11:00
    Elnur Məmmədov ECO Nazirlər Şurasının iclasında iştirak etmək üçün İslamabada səfər edib
  • Вчера, 10:30
    UEFA Millətlər Liqası: Portuqaliya öz meydanında Danimarkaya böyük hesabla uduzub
  • 14-11-2026, 23:30
    Toyuq-cücənin "pasport" dərdi, yoxsa kəndlinin ümid yerinə uzanan əllər?
  • 14-11-2026, 22:41
    Azərbaycanda şəkərli diabet: xəstələrin sayı artır, müalicə xərcləri yüksəlir
  • 14-11-2026, 21:30
    Azərbaycanda şəkərli diabet: xəstələrin sayı artır, müalicə xərcləri yüksəlir
  • 14-11-2026, 18:00
    Tramp-Putin-Si Cinpinin görüşündən razılaşma gözlənilmir - KİV
  • 14-11-2026, 17:30
    Zelenskini Moskvaya dəvət etmişik, o isə gəlmir - Rusiya XİN
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Təsisçi və Baş redaktor: Rasafil Bayramov
  • Baş redaktorun I müavini: Aynurə Ulduz
  • Məsul katib: Almaz Yaşar
  • Redaktor: Yeganə Qəhrəmanova
  • Foto-operator: Mirəli Bayramov
  • Telefon: (+99450) 328 10 58
  • E-mail: rbayramov_az@mail.ru
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Araşdırma
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. Atatv.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə