Bəzi gecələr var ki, zaman keçsə də, yaddaşlardan silinmir. Elə gecələr var ki, bir şəhərin səssizliyini pozur, evlərin işığını söndürür, anaların ürəyinə sağalmayan yara vurur. 2020-ci il oktyabrın 17-də Gəncədə yaşananlar məhz belə bir gecənin ağrılı xatirəsidir. Vətən müharibəsinin 15-ci günündə Gəncəyə tuşlanan raketlər yalnız binaları deyil, neçə-neçə ailənin arzularını, ümidlərini və sabaha olan inamını da sarsıtdı.

Həmin gecə insanlar öz evlərində, doğmalarının yanında, təhlükəsiz olduqlarını düşündükləri məkanlarda idilər. Ancaq gecənin qaranlığını yaran partlayışlar bir anda hər şeyi dəyişdi. Evlər dağıldı, küçələrə toz-duman çökdü, haraylar səmaya yüksəldi. Bir az əvvəl isti ocağında ailəsi ilə birlikdə olan insanların bəziləri səhərə çıxa bilmədi. Geridə yarımçıq qalan ömürlər, gözü yolda qalan doğmalar və heç bir sözlə ifadə olunmayacaq bir ağrı qaldı.

Gəncənin dağılan evləri arasında təkcə daşlar, divarlar yox, insanların həyat hekayələri də vardı. Bir ananın övladına söyləyə bilmədiyi son söz, bir uşağın yarımçıq qalan arzusu, bir ailənin birlikdə qurduğu gələcək həmin gecənin acı xatirəsinə çevrildi. Müharibənin ən ağır üzü də budur: insanın özünü güvəndə hiss etdiyi dünyasının bir anda dağıdılması.

Lakin Gəncənin hekayəsi yalnız kədərdən ibarət deyil. Bu şəhər ağrını daşımağı, yaralarını sağaltmağı və yenidən ayağa qalxmağı bacardı. Dağıntılar arasından boylanan ümid, insanların bir-birinə uzatdığı yardım əli və həyatın davam etməsi Gəncənin sınmadığını göstərdi. Çünki şəhərləri yalnız binalar deyil, orada yaşayan insanların iradəsi, xatirələri və sevgisi yaşadır.

Bu gün 17 oktyabr tarixini xatırlayarkən Gəncənin ağrısını yalnız keçmişin bir səhifəsi kimi qiymətləndirmək olmaz. Bu tarix mülki insanların həyatının nə qədər qiymətli olduğunu, müharibənin günahsız insanlara yaşatdığı faciələri və sülhün bəşəriyyət üçün nə qədər vacib olduğunu xatırladır. Həlak olanların xatirəsini yaşatmaq, onların taleyini unutdurmamaq hər birimizin mənəvi borcudur.

Gəncənin yaddaşından silinməyən o gecə bizə bir həqiqəti xatırladır: dağılan evləri yenidən tikmək mümkündür, lakin itirilən insanları geri qaytarmaq olmur. Zaman yaraları müəyyən qədər sağalda bilər, amma şəhidlərin və günahsız qurbanların xatirəsi xalqın yaddaşında əbədi yaşayır.

Gəncə bu gün də yaşayır. Onun küçələrində həyat davam edir, evlərində işıqlar yanır. Ancaq hər il oktyabrın 17-də bu şəhərin yaddaşında bir gecənin ağrısı yenidən oyanır. O gecə unudulmur, çünki insan həyatı unudulacaq qədər adi, yaşanan faciələr isə susulacaq qədər kiçik deyil.

Gəncə unutmur! Çünki yaddaş yalnız keçmişi xatırlamaq deyil, həm də gələcəkdə belə faciələrin təkrarlanmaması üçün insanlığa ünvanlanan çağırışdır.

Yeganə Qəhramanova “Atatv.az” saytının direktoru