Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların, xüsusən gənc nəslin ana dilimizi öyrənməsi strateji əhəmiyyət kəsb edən məsələlərdən biridir. Ölkə Prezidenti İlham Əliyev hələ 2016-cı ildə Dünya Azərbaycanlılarının IV Qurultayında da xaricdə yaşayan gənc nəslin Azərbaycanla bağlılığının vacibliyini vurğulayaraq, ilk növbədə, onların Azərbaycan dilini bilməli olduqlarını qeyd edib. Həmin vaxt müxtəlif ölkələrdə 160-dan çox həftəsonu Azərbaycan məktəbinin fəaliyyət göstərdiyini qeyd edib və belə məktəblərin sayının artırılmasının vacibliyini söyləyib.

Burada mühüm bir məqam var: xaricdə yaşayan Azərbaycan gəncinə ana dilini öyrətmək onun yaşadığı ölkənin dilini öyrənməsinə alternativ deyil. Əksinə, çoxdillilik müasir dünyanın böyük üstünlüklərindən biridir. Azərbaycan gənci həm yaşadığı ölkənin dilində sərbəst danışa, həm də Azərbaycan dilini yüksək səviyyədə bilə bilər. Bir dil digərinin düşməni deyil. Əsas məsələ ana dilinin ikinci plana keçərək tədricən unudulmamasıdır.

Bəs bunun üçün nə etmək lazımdır?

İlk növbədə, ailə öz məsuliyyətini dərk etməlidir. Uşaq Azərbaycan dilini yalnız həftəsonu məktəbində deyil, evdə də eşitməli və istifadə etməlidir. Valideynlər övladları ilə Azərbaycan dilində danışmalı, onlara Azərbaycan dilində kitablar oxumalı, milli filmlər və verilişlər izləməli, Azərbaycan musiqisi və ədəbiyyatı ilə tanış etməlidirlər.

İkinci mühüm istiqamət müasir texnologiyalardan istifadədir. Xaricdə yaşayan gənc üçün Azərbaycan dilinin öyrənilməsi yalnız ənənəvi dərslik və siniflə məhdudlaşmamalıdır. Onlayn dərslər, elektron kitablar, Azərbaycan dilində keyfiyyətli videolar, podkastlar, interaktiv tədris proqramları və sosial media məzmunları bu prosesin daha maraqlı və əlçatan olmasına imkan verir.

Üçüncü məsələ isə Azərbaycan dilinin gənclər üçün cəlbedici təqdim edilməsidir. Dil yalnız qrammatika qaydaları və əzbərlənəcək sözlər toplusu kimi tədris olunarsa, gəncin ona marağı azalacaq. Azərbaycan dili həm də müasir həyatın, texnologiyanın, elmin, musiqinin, yaradıcılığın və gündəlik ünsiyyətin dili kimi təqdim edilməlidir. Gənc öz maraq dairəsində Azərbaycan dilində keyfiyyətli məzmun tapa bilməlidir.

Yeganə Qəhrəmanova

ADPU-nun dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.
ATXQ İctimai Birliyinin həmsədri,
ATA TV-nin direktoru