Hər bir dövlət başçısının digər ölkəyə səfəri sadəcə diplomatik protokol çərçivəsində baş tutan rəsmi səfər deyil. Xüsusilə Türkiyə və Azərbaycan söhbət mövzusu olanda, bu cür səfərlər regionda yeni geosiyasi reallıqların simvoluna, dostlara güvən, düşmənlərə isə sərt mesaj sərgisinə çevrilir. Cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Bakıya gəlişi də məhz bu kontekstdə oxunmalıdır. Bu səfər sadəcə paytaxtlar arası gediş-gəliş deyil; bu, iki ölkənin birliyini hədəf alan xəfiyyə mərkəzlərinə, antitürk dairələrə və "qardaş kölgəsindən" qorxuya düşənlərə verilən ən qətiyyətli cavabdır.

Təhlillər bu səfərin iki dövlət arasında illərlə sınaqdan çıxan qardaşlıq və geosiyasi maraqlar baxımından bir sıra mesajlar ötürdüyünü göstərir:

1. "Birlik və qardaşlıq" anlayışının strateji dərinliyi.
Tarix boyunca Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri sadəcə "iki dövlət, bir millət" şüarı ilə məhdudlaşmayıb. Bu, qanı, tarixi, mədəniyyəti və gələcəyi bir olan iki xalqın taleyidür. 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi mənəvi, siyasi və diplomatik dəstək bu qardaşlığın kağız üzərində deyil, əməldə necə işlədiyini bütün dünyaya sübut etdi.

Bu gün isə regionda baş verən sürətli geosiyasi proseslər, Zəngəzur dəhlizi ətrafında aparılan çirkli diplomatik oyunlar, xarici güclərin Cənubi Qafqazı yenidən qarışdırmaq cəhdləri Türkiyə-Azərbaycan tandemini hədəfə alır. Bakı səfəri göstərir ki, hər iki lider xarici təzyiqlərə qarşı monolit kimi dayanmaqda qərarlıdır.

2. Düşmənlərin niyyətləri və onların "ürəyində qalması".
Qafqazda sülhün və sabitliyin bərqərar olmasını həzm edə bilməyən dairələr – Qərbdəki bəzi islamofob və türkofob mərkəzlər, regiondakı revanşist qüvvələr hər fürsətdə Bakı ilə Ankara arasındakı münasibətlərə nifaq salmağa çalışırlar. Onların əsas məqsədi türk dövlətlərinin birliyini zəiflətmək, Turan coğrafiyasının iqtisadi və logistik gücünü əngəlləməkdir.

Lakin onların bütün hesablamaları yanlış çıxır. Ərdoğanın Bakıya hər səfəri bu qüvvələrin planlarını darmadağın edən bir zərbədir. Düşmənlərin qəlbində bəslədikləri qara niyyətlər, paxıllıq və qorxu hissi məhz bu cür qardaşlıq nümayişləri qarşısında heçə enir. Niyyətləri ürəklərində qalır, çünki Bakı-Ankara xətti sadəcə iki paytaxt deyil, böyük bir coğrafiyanın təhlükəsizlik qalxanıdır.

3. Gələcəyə baxış: "Bir millət, iki dövlət"dən "Qlobal güc mərkəzi"nə.
Bugünkü reallıqda Türkiyə və Azərbaycanın birliyi təkcə regional məsələləri deyil, qlobal prosesləri belə tənzimləyə biləcək potensiala malikdir. Enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizləri və hərbi sənaye sahəsindəki inteqrasiya düşmənlərin yuxusunu ən çox qaçıran amillərdəndir.

Prezident Ərdoğanın Bakı səfəri bir daha təsdiq edir ki, kənar qüvvələrin Cənubi Qafqazda oyun qurmaq cəhdləri Ankara-Bakı divarına dəyərək parça-parça olacaq. Kimlərsə bu qardaşlığa kölgə salmaq xülyası ilə yaşaya bilər, lakin günəşin işığını ovuc içində gizlətmək nə qədər mümkünsə, bu müqəddəs birliyə kölgə salmaq da bir o qədər mümkünsüzdür.

Düşmənlər xain planları ilə baş-başa qalacaq, Türkiyə və Azərbaycan isə çiyin-çiyinə irəliləməyə, sülhün və ədalətin təminatçısı olmağa davam edəcək.

Yeganə Qəhrəmanova

ADPU-nun dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,

Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin həmsədri,

İctimai Xəbər Agentliyi və ATA TV-nin direktoru