• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video

Elm və mədəniyyət salnaməmizin ağsaqqalı: Akademik Mədət Çobanovun çoxşaxəli fəaliyyətinin işığında

Cəmiyyət

Сегодня, 10:12

Elm və mədəniyyət salnaməmizin ağsaqqalı: Akademik Mədət Çobanovun çoxşaxəli fəaliyyətinin işığında

Azərbaycan elmi və ictimai fikir tarixi elə şəxsiyyətlərin üzərində ucalır ki, onların ömür yolu bütöv bir xalqın intellektual inkişafının, milli özünüdərkinin və mənəvi sədaqətinin canlı salnaməsinə çevrilir. Belə nadir şəxsiyyətlərdən biri, Azərbaycan dilçilik elminin ağsaqqalı, tanınmış türkoloq, Əməkdar elm xadimi, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Mədət Çobanov olmuşdur. Onun adı çəkiləndə gözümüz önündə təkcə bir alim, tədqiqatçı obrazı deyil, bütöv bir məktəb, xalqına, dilinə, torpağına sədaqətlə xidmət edən mübariz ziyalı siması canlanır.

Azərbaycan dilçiliyində və türkologiyada unikal imza sahibi olan akademik Mədət Çobanovun elmi yaradıcılığı genişliyi və dərinliyi ilə seçilir. O, Azərbaycan dilçiliyinin müxtəlif sahələrinin — dialektologiya, leksikologiya, üslubiyyat, etimologiya və nitq mədəniyyətinin tədqiqində əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir. Onun qələmindən çıxan fundamental əsərlər, monoqrafiyalar və dərsliklər təkcə yerli elmi ictimaiyyət tərəfindən deyil, bütün türk dünyasında böyük rəğbətlə qarşılanır.

Mədət Çobanovun tədqiqatlarının əsas qayəsini ana dilimizin saflığının qorunması, onun tarixinin obyektiv şəkildə araşdırılması və dialektlərimizin zənginliyinin elmi dövriyyəyə gətirilməsi təşkil edir. O, Azərbaycan dilinin şivə və dialektlərini sistemli şəkildə öyrənərək xalqımızın etnik-mədəni coğrafiyasının dərin qatlarını işıqlandırmışdır. Onun türkologiya elminə verdiyi töhfələr ortaq türk dəyərlərinin öyrənilməsi və türkdilli xalqların elmi-mədəni inteqrasiyası baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyır.

Mədət müəllimin elmi yaradıcılığı və ictimai fəaliyyəti Gürcüstan-Azərbaycan elmi-mədəni əlaqələrində də körpü rolu oynamışdır
Mədət Çobanovun fəaliyyətinin çox mühüm və qürurverici istiqamətlərindən biri onun doğma yurdu Borçalı ilə Azərbaycan arasında qurduğu möhkəm elmi-mədəni körpülərdir. Qədim Borçalı torpağının yetirməsi olan alim hər zaman Gürcüstan azərbaycanlılarının ictimai-mədəni həyatına, ana dilində təhsilin və mətbuatın inkişafına yaxından dəstək vermişdir.

O, qonşu ölkədə Azərbaycan dili və ədəbiyyatının tədrisi məsələlərini daim diqqət mərkəzində saxlamış, Gürcüstan alimləri, ali məktəbləri və elmi mərkəzləri ilə sıx akademik əməkdaşlıq əlaqələri qurmuşdur. Mədət Çobanovun səyləri nəticəsində Azərbaycan və gürcü xalqları arasındakı əsrlərarası dostluq və elmi əməkdaşlıq əlaqələri yeni mərhələyə qədəm qoymuş, hər iki ölkənin gənc tədqiqatçıları ortaq elmi layihələrdə birləşmişlər. Onun bu istiqamətdəki fəaliyyəti sadəcə elmi inteqrasiya deyil, həm də xalqlararası dostluğun və mənəvi qardaşlığın əyani təzahürüdür.

Alimin zəngin irsindən söz açarkən, onun xüsusi çəkiyə malik olan tədqiqat istiqamətlərini ayrıca qeyd etmək lazımdır. Mədət Çobanovun elmi irsi onun dərindən işlədiyi istiqamətləri və fundamental yanaşmalarını nümayiş etdirir:

Azərbaycan dilinin dialektologiyası istiqamətdəki tədqiqatları Azərbaycan dilinin fonetik, leksik və qrammatik xüsusiyyətlərinin şivələr səviyyəsində öyrənilməsində əsas mənbələrdəndir. O, Borçalı şivələrini xüsusi sistemlə təhlil edərək, bu danışıq tərzinin qədim oğuz türkcəsinin izlərini necə qoruyub saxladığını elmi dəlillərlə sübut etmişdir. Əsərdə dilin tarixi inkişaf prosesi ilə canlı danışıq dili arasındakı üzvi əlaqə ustalıqla izlənilir.

Nitq mədəniyyəti və üslubiyyat problemlərinə həsr olunmuş əsərləri: Mədət Çobanovun dilimizin təmizliyi, leksik normativlik və ədəbi dilin saflığı uğrunda yazdığı əsərlər müasir dövrdə də öz aktuallığını qoruyur. Bu əsərlərdə o, dilə kənardan gələn süni ünsürlərin, əsassız alınmaların qarşısının alınması yollarını elmi-metodoloji baxımdan əsaslandırır, nitq mədəniyyətinin formalaşmasında məktəbin və cəmiyyətin rolunu xüsusi vurğulayır.

Elmi fəaliyyəti ilə yanaşı, Mədət Çobanovun ömür yolu illərdir sədaqətlə xidmət etdiyi pedaqoji sahə ilə sıx bağlıdır. O, təkcə nəzəriyyəçi alim deyil, həm də yüzlərlə gənc tədqiqatçının, filoloqun yetişməsində müstəsna rolu olan böyük müəllimdir.

Universitet auditoriyalarında onun oxuduğu mühazirələr sadəcə bilik ötürülməsi deyil, həm də tələbələrə ana dilinə vurğunluq, milli təfəkkür və peşəyə dərin sevgi aşılayan mənəvi dərslərdir. Alim yüksək ixtisaslı elmi kadrların – fəlsəfə və elmlər doktorlarının hazırlanmasında öz elmi məktəbinin prinsiplərinə sadiq qalaraq gənc nəslə qayğıkeşliklə yanaşmış, onları elmin işıqlı yollarına yönəltmişdir. Başqa sözlə, Mədət müəllim pedaqoji və elmi fəaliyyəti ilə elm məbədində ucalan məktəb yaratmağı bacarmış şəxsiyyətdir.

Vətəndaş mövqeyi və ictimai missiyana nəzər yetirdikdə görürük ki,
Mədət Çobanovun fəaliyyətini yalnız akademik çərçivələrə sığışdırmaq qeyri-mümkündür. O, əsl ziyalı kimi cəmiyyətdə baş verən proseslərə heç vaxt laqeyd qalmamış, ictimai-siyasi həyatda, milli-mənəvi dəyərlərin təbliğində fəal və prinsipial mövqe nümayiş etdirmişdir.

Onun publisistikası və ictimai çıxışları vətəndaşlıq yanğısı, milli təəssübkeşlik və dövlətçiliyə sədaqət ruhu ilə aşılanmışdır. Mədət Çobanov hər zaman ana dilimizin keşiyində duran, onun qrammatik normalarının pozulmasına, yad təsirlərə məruz qalmasına qarşı barışmaz mövqe sərgiləyən əsl mübariz ziyalı olub. Onun bu fədakar fəaliyyəti cəmiyyətdə dərin hörmət qazanmış və gənc nəslə örnək olaraq göstərilmişdir.

Zəngin ömrün nurlu zirvəsi
Həyatın mənasını elmdə, xalqa və vətənə xidmətdə görən akademik Mədət Çobanovun yorulmaz fəaliyyəti bu gün də öz əhəmiyyətini qoruyub saxlamaqda, hər bir yazısı, hər bir təşəbbüsü ilə elmi-mədəni mühitimizə töhfə verməkdədir. Onun çoxşaxəli yaradıcılığı Azərbaycan dilçilik elminin qızıl fonduna daxil olmaqla yanaşı, gələcək nəsillər üçün tükənməz bir mənəvi xəzinədir.

Ana dilimizin saflığı uğrunda çarpışan, türk dünyasının və xüsusilə Borçalı mühitinin elmi inteqrasiyasına ömrünü həsr edən, ziyalılıq nümunəsi sərgiləyən Mədət Çobanov xalqımızın yaddaşında əbədi yaşamaq haqqı qazanmış uca bir zirvədir. Onun ömür yolu – elmə sədaqətin, Vətənə məhəbbətin və ləyaqətli insan ömrünün ən gözəl təcəssümüdür.

Yeganə Qəhrəmanova

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Azərbaycan - Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin həmsədri

İctimai Xəbər Agentliyi və ATA TV-nin direktoru

Paylaş:
Digər xəbərlər

Gündəm / Cəmiyyət

29-09-2026, 10:35

AYƏTXAN ZİYAD - 75

Cəmiyyət

2-10-2026, 16:14

YAP-ın VIII Qurultayı keçirilib, İlham Əliyev çıxış edib - YENİLƏNİB

Gündəm / Cəmiyyət

27-08-2026, 12:02

Mehriban Əliyevanın Azərbaycan Təhsilinə və Ana Dilinə Baxışı: Bilikdən milli düşüncəyə, sözdən gələcəyə uzanan yol

Gündəm / Cəmiyyət

22-08-2026, 13:09

İnsanın içindəki sonsuz məhkəmə: Hötenin "Faust"u və Hüseyn Cavidin "İblis"i - Adəm İsmayıl BAKUVİ

Gündəm / Siyasət

8-11-2026, 13:00

Zəfərə aparan yol: Xalq, Ordu və Liderin sarsılmaz birliyi - TƏHLİL

Araşdırma
Azərbaycanda artan işsizlik və formal keçirilən əmək yarmarkaları...
Mehriban Əliyeva sosial şəbəkə hesabında Konstitusiya Günü münasibətilə paylaşım edib
EVLƏRDƏ KOMPÜTERLƏRİN UÇOTU: STATİSTİK ARAŞDIRMA, YOXSA ŞƏXSİ HƏYATA MÜDAXİLƏ?
AZƏRBAYCANA 85,9 MİLYON DİRİ HƏŞƏRAT İDXAL EDİLİB – BU CANLILAR KİMİN SİFARİŞİ İLƏ GƏTİRİLİB VƏ HARADA İSTİFADƏ OLUNUR?
Azərbaycandan Ukraynaya 1,5 milyon dollarlıq elektrik avadanlıqlarından ibarət humanitar yardım çatdırılıb
NATƏMİZLİKDƏN TƏMİZLİYƏ GEDƏN YOL: XOCASƏNDƏ ATA-TV.az VƏ AZAD-TV.az-ın SƏSİ HƏR ZAMANKI KİMİ EŞİDİLDİ!
Hadisə
16-11-2026, 15:34
Bakıda obyektdə yanğın baş verib
16-11-2026, 09:15
Dövlət sərhədini pozmağa cəhd edən "paratrike" uçuş aparatı zərərsizləşdirilib
14-11-2026, 16:01
Ramanada avtomobildən 6 min manat oğurlamaqda şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
14-11-2026, 14:58
Sumqayıtda beş avtomobil toqquşub, xəsarət alanlar var
14-11-2026, 09:55
Füzulidə avtoqəza olub, 3 nəfər ölüb, 4-ü xəsarət alıb
13-11-2026, 17:08
Bakıda kafedə insident olub, saxlanılanlar var
Son xəbərlər
  • Сегодня, 18:27
    Bakıda və bəzi rayonlarda külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ
  • Сегодня, 18:01
    Əli Əsədov Gürcüstanın Baş nazirinin müavini ilə əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edib
  • Сегодня, 17:22
    Mətbuat Şurasının Şikayətlər üzrə Komissiyasının sədri müəyyənləşib
  • Сегодня, 16:50
    Bakı Dialoqunun yekun Bəyannaməsi BMT-nin rəsmi sənədi kimi yayılıb
  • Сегодня, 15:25
    İlham Əliyev Latviya Prezidentini təbrik edib
  • Сегодня, 15:10
    Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədrinin müavinlərinin sayı artırılıb
  • Сегодня, 15:00
    İbtidai təhsildə kadr islahatı: Sertifikasiya nəticələri illərin sistemli problemlərini necə üzə çıxardı?
  • Сегодня, 14:41
    Qlobal düyü bazarında bahalaşma təhlükəsi: Azərbaycan nə dərəcədə risk altındadır? - Təhlil
  • Сегодня, 13:09
    Sabah 21 dərəcə isti olacaq - Proqnoz
  • Сегодня, 12:41
    Milli Məclis 2027-ci ilin büdcə zərfinin I oxunuşda müzakirəsini yekunlaşdırıb
  • Сегодня, 11:55
    Milli Məclis vergi və bir sıra digər qanunvericilik aktlarına dəyişiklikləri I oxunuşda qəbul edib
  • Сегодня, 11:15
    Azər Məmmədov Naxçıvanda vətəndaşları qəbul edəcək
  • Сегодня, 10:39
    Azərbaycan nefti cüzi bahalaşıb
  • Сегодня, 10:12
    Elm və mədəniyyət salnaməmizin ağsaqqalı: Akademik Mədət Çobanovun çoxşaxəli fəaliyyətinin işığında
  • Сегодня, 10:07
    Ceyhun Bayramovla Almaniyanın xarici işlər naziri arasında təkbətək görüş başlayıb - YENİLƏNİB
  • Сегодня, 09:27
    "Eternity-2026” təliminin iştirakçıları Zəfər Parkını ziyarət ediblər
  • Сегодня, 08:52
    Bakının bəzi yollarında nəqliyyatın sıxlığı müşahidə olunur
  • Вчера, 23:54
    Mədəniyyətlərin və qlobal həmrəyliyin körpüsü: Mehriban xanım Əliyevanın dünya səviyyəli humanitar missiyası
  • Вчера, 22:16
    Sözün keşiyində duran fədakar qələm sahibi: Xuraman Quliyevanı təbrik edirik!
  • Вчера, 18:57
    Tahir Budaqov oğlunu evləndirdi – YAP-ın bəzi deputatları və funksionerləri dəvətsiz qaldı
  • Вчера, 18:03
    Lənkəranda üç ailənin yaşadığı ev yanıb, 8 nəfər xilas edilib
  • Вчера, 17:36
    İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib
  • Вчера, 16:50
    MM saatlıq əməkhaqqı sisteminin tətbiqi barədə dəyişiklikləri ilk oxunuşda qəbul edib
  • Вчера, 16:45
    Azadlığın Təbriz sədası: Səttar xan hərəkatının tarixi və mənəvi gücü
  • Вчера, 16:17
    Prezident AMB-nin maliyyə qurumlarına nəzarət funksiyalarının artırılmasını təsdiqləyib
  • Вчера, 16:04
    Prezident Azərbaycanla Özbəkistan arasında əbədi dostluq haqqında Müqaviləni təsdiqləyib
  • Вчера, 15:36
    17 Noyabr – Milli oyanışdan müstəqilliyə uzanan şərəfli yol
  • Вчера, 15:35
    EVİN ƏMƏYİNİ DƏ HESABLAYIN: QADININ ZƏHMƏTİNƏ MAAŞ YAZIN!
  • Вчера, 15:34
    Paytaxt işığı və unudulan torpaq: Regionlarda məşğulluq böhranını necə aşmalı?
  • Вчера, 15:28
    Zelenski Krım körpüsünun vurulması ilə bağlı əməliyyatın təfərrüatlarını açıqlayıb
  • Вчера, 14:44
    Mərhum bəstəkar Arif Mirzəyevin xanımı Prezident İlham Əliyevə təşəkkür edib
  • Вчера, 13:21
    Milli Məclis gələn ilin dövlət büdcəsini I oxunuşda qəbul edib
  • Вчера, 12:57
    Sabah 19 dərəcə isti olacaq, Bakıətrafı ərazilərə az yağış yağacaq
  • Вчера, 12:40
    Milli Dirçəliş Günümüz mübarək!
  • Вчера, 12:14
    Milli Məclisdə ​turizm üzrə təhsil müddətinin üç ilə endirilməsi təklif olunub
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Təsisçi və Baş redaktor: Rasafil Bayramov
  • Baş redaktorun I müavini: Aynurə Ulduz
  • Məsul katib: Almaz Yaşar
  • Redaktor: Yeganə Qəhrəmanova
  • Foto-operator: Mirəli Bayramov
  • Telefon: (+99450) 328 10 58
  • E-mail: rbayramov_az@mail.ru
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Araşdırma
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. Atatv.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə